AAT Level 4’ten sonra iki ana yön var: vergide uzmanlaşmak için ATT, geniş bir chartered certified yeterliliği için ACCA. İkisi de AAT üzerine muafiyet veriyor.
ATT — Association of Taxation Technicians
Dokuz sınavdan altısını geçmen gerekiyor: iki zorunlu yazılı sınav, üç zorunlu bilgisayarlı sınav ve dört seçmeliden biri.
- Zorunlu yazılı: Paper 1 Personal Taxation · Paper 2 Business Taxation
- Zorunlu bilgisayarlı (üçü de): Law · Professional Responsibilities & Ethics · Principles of Accounting
- Seçmeli (biri): Paper 3 Business Compliance · Paper 4 Corporate Taxation · Paper 5 Inheritance Tax, Trusts & Estates · Paper 6 VAT
Geçerlilik süreleri önemli: yazılı sınav geçişleri altı oturum (3 yıl), bilgisayarlı sınav geçişleri dokuz oturum (4,5 yıl) geçerli ve hepsinin aynı anda geçerli olması gerekiyor. ATT bilgisayarlı sınavların erken alınmasını öneriyor.
Kayıt ve ücretler
- Öğrenci kaydı £237 (beş yıl geçerli, iade edilmez). Tax Pathway öğrencisi £449.
- Paper 1–6: her biri £237. Geç kayıt ek ücreti £125.
- Bilgisayarlı sınav: deneme başına £127.
- Coğrafi kısıt var: Birleşik Krallık, Crown Dependencies veya Körfez ülkeleri dışında yaşayanlar kayıt olamıyor.
Üyelik şartları
- Sınavlar tamamlanmış olacak.
- Vergi alanında ya da Birleşik Krallık vergi unsuru taşıyan bir işte en az iki yıl pratik deneyim. Tam veya yarı zamanlı olabilir, yazılı öz-beyanla bildirilir.
- İki sponsor gerekiyor; her biri seni iki yıldır tanıyor olmalı ve ATT/CIOT üyesi, tanınan bir meslek kuruluşu üyesi, HMRC’de Grade HO ve üstü çalışan ya da STEP üyesi olmalı.
- Ücretler: giriş £69 + yıllık aidat £257. CIOT üyeleri için aidat £158.
AAT’den ATT’ye muafiyet
AAT Level 4 sınavlarını tamamlamışsan Principles of Accounting bilgisayarlı sınavından muafsın. Türk SMMM unvanı ATT’nin muafiyet listesinde yer almıyor; liste ad ad sayılmış kapalı bir liste.
ACCA
Üç seviye, on üç sınav, 36 ay deneyim ve bir etik modülü.
| Seviye | Sınavlar |
|---|---|
| Applied Knowledge | Business and Technology (BT) · Financial Accounting (FA) · Management Accounting (MA) |
| Applied Skills | Corporate and Business Law (LW) · Taxation (TX) · Financial Reporting (FR) · Performance Management (PM) · Financial Management (FM) · Audit and Assurance (AA) |
| Strategic Professional — Essentials | Strategic Business Reporting (SBR) · Strategic Business Leader (SBL) — ikisi de zorunlu |
| Strategic Professional — Options | Advanced Financial Management (AFM) · Advanced Audit and Assurance (AAA) · Advanced Taxation (ATX) · Advanced Performance Management (APM) — ikisi seçilir |
Deneyim ve etik
- Practical Experience Requirement: ilgili bir muhasebe/finans rolünde 36 ay denetimli deneyim.
- Dokuz performance objective: beş Essentials’ın tamamı + dört teknik hedef. MyExperience üzerinde kaydedilir ve bir pratik deneyim süpervizörü tarafından onaylanır.
- Ethics and Professional Skills modülü zorunlu. Ücreti £83.
AAT’den ACCA’ya muafiyet
- AAT Level 4’ü tamamlamışsan üç Applied Knowledge sınavının tamamından muafsın ve bu muafiyetler için ücret ödemiyorsun. Doğrudan Applied Skills’ten başlıyorsun.
- Strategic Professional sınavlarından ve iş deneyiminden hiçbir koşulda muafiyet verilmiyor.
- Muafiyet ücretleri: Applied Knowledge £86, Applied Skills £114 (AAT Level 4 yolu dışında).
- İngilizce olmayan belgeler için resmî tercüme isteniyor. Muafiyetleri ACCA’nın Exemptions calculator aracından hesaplatabilirsin.
ACCA üyesiysen halka hizmet vermek
Bu nokta çok sayıda meslektaşın gözünden kaçıyor. ACCA’nın “public practice” tanımı yalnızca denetimi değil, başkasının mali işlerine dair hesap, rapor veya vergi beyannamesi imzalamayı veya üretmeyi de kapsıyor — üçüncü bir kişinin bu belgelere dayanması bekleniyorsa. Birleşik Krallık, İrlanda, Jersey, Guernsey ve Isle of Man’de public practice yapan bir ACCA üyesinin ACCA practising certificate taşıması gerekiyor.
Temel defter tutma ve trust/company hizmetleri bu tanımın dışında; ACCA “basic book-keeping is restricted to the recording of data” diyor. Sertifika şartları: üç yıl denetimli deneyim, en az iki yıl kesintisiz üyelik (yalnızca üyelikten sonraki deneyim sayılıyor) ve yetkinliklerin belgelenmesi.
Pratik sonucu şu: ACCA sınavlarını bitirmiş olmak tek başına kendi büronuzu açmaya yetmiyor. AAT lisansı bu yüzden birçok kişi için daha hızlı bir yol. Ayrıntı için kendi muhasebe ofisini açmak rehberine bak.